 |
|
Bấm vào đây để in ra giấy (Print)
|
||||||||||
 |
Ở đây vùng Tây Bắc Hoa Kỳ, hằng năm cứ
mỗi độ bất chợt nhìn mấy cây phong chỉ còn lác đác những chiếc lá vàng
cuối cùng, tôi lại liên tưởng đến những chú cô gà tây trần truồng nằm đè
lên nhau nơi quầy thịt trong siêu thị.
Mới ngày nào tay xách tay ôm ngố ngáo vợ yếu con thơ chạy nạn, sa được
vào lòng bao dung của những người không phải là đồng bào, của đất nước
chẳng phải là tổ quốc mình, nay dã mười lăm mùa lá vàng rơi, mười lăm
Mùa Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving).
"Mười lăm năm ấy biết bao nhiêu
tình". Xin trộm phép cụ Nguyễn Du sửa lại chút lời
cô em gái nàng Kiều thuở trước, mười lăm năm ấy biết bao ân tình, gia
đình tôi nhận được.
Như trận mưa rào, làm sao tôi đếm đủ từng hạt mưa rơi xuống khắp thân
châu trong cơn nóng khát lã người. Từ gia đình ông bà bảo trợ;những
người đến trước; những viên chức sở Xã Hội; Y Tế; nhà thờ; thầy cô giáo
dạy ESL, và những lớp học khác sau này; những cô cậu sinh viên Mỹ đồng
môn; những người trên đường phố, trên xe bus, trong cửa chợ, nơi công
sở, bệnh viện, hãng xưởng, v.v..
Một trong những hạt mưa ân tình đậm mãi vào hồn tôi là hình ảnh cô giáo
tóc vàng tươi cười và vẻ rất thân ái đứng sẵn nơi cửa trường chờ đón cha
con tôi buổi sáng đầu tiên cháu nhập học mẫu giáo trường Tiểu Học
Hawthorne thành phố Everett. Cậu bé không chịu theo cô vào lớp,và cứ níu
lấy quần ba. Sau nhiều lần bị cậu học trò "lạ mặt" hất tay ra, cô giáo
ôm siết lấy con tôi và ra dấu bảo tôi về đi. Tôi vội vã, không dám quay
đầu lại; vừa nghe tiếng gào thét của con, vừa tội nghiệp cô giáo đang
chịu trận với hàm răng sâu của nó từ quê nhà mang sang chưa kịp đi nha
sĩ. Chẳng hiểu cô đã "hóa phép tiên nữ" thế nào với đứa học trò mầu tóc
da lạ hoắc, ngôn ngữ bất đồng, lại chẳng được thơm tho mấy, so với bầy
trẻ mũi lõ mắt xanh trông "đẹp như thiên thần"kia để sáng hôm sau cậu
qúy tử đã vội vàng buông tôi ra và mau mắn bíu tay cô vào lớp. Nhờ vòng
tay "cô như mẹ hiền" ấy, con tôi đã bước tiếp được êm ả con đường học
vấn cho đến hôm nay đang là cậu sinh viên năm thứ hai của University of
Washington. Một ngày nào khi con tôi đã "thành tài", cha con tôi sẽ tìm
gặp lại cô giáo đầu đời của cháu, dù ngày đó không đúng vào dịp
Lễ Tạ Ơn.
Dịp Lễ Tạ Ơn, từ ngày được náu thân trên nước Mỹ, năm nào tôi cũng hướng
lòng mình một cách riêng về người và xứ sở đã từ ái bảo bọc gia đình tôi
trong cơn họan nạn. Không có nơi dung thân này, gia đình tôi chẳng còn
đường nào khác hơn là phải tiếp tục chịu trận cuộc đời lưu đày trên
chính quê hương mình; với hoàn cảnh bản thân, chắc chắn, các con tôi rồi
sẽ "không lớn thành người".
Tôi cũng đã không thành người được, nếu như cách đây hơn nửa thế kỷ
người và đất Miền Nam đã không mở rộng vòng tay cưu mang một triệu dân
từ Miền Bắc Nước Việt trong đó có gia đình tôị. "Thành người" với một
tiêu chuẩn khiêm tốn nhất, là còn phân biệt được đạo lý tổ tiên, Trời
Đất, với thứ lộng ngôn hóa ma ám quỷ... "Yêu biết mấy khi con học nói,
tiếng đầu lòng con gọi xít ta lin; thương cha thương mẹ thương chồng,
thương mình thương một thương ông thương mười; thằng trời đứng xuống một
bên để cho nông hội đứng lên làm trời; ta đánh mỹ ngụy là đánh cho liên
xô...".
"Thành người" là không thành loại người lôi mẹ cha, kẻ vô tội, người thi
ân cho mình xưa nay ra qùy trước sân đình làng, phùng mang trợn mắt chỉa
chỏ đấm đá đay nghiến hỏi mày có biết tao là ai, là thứ văn hóa "mới"
hơn cả "văn hóa" phường đâm cha chém chú....
Quê tôi nép mình bên dòng sông La, thừa hưởng chút hơi hướng gần xa của
những bậc tiên sinh Cao Thắng, Phan Đình Phùng, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn
Công Trứ, Nguyễn Du.... Làng Yên Phú, không biết đã từng có một thời
vàng son nào như ý nghĩa cái tên làng, nhưng thế hệ anh em tôi từ lúc
chào đời đến ngày sang được bên kia bờ vĩ tuyến 17, có được mấy ngày
bình yên và những chén cơm trắng. Bom đạn Mỹ và gươm súng Nhật. Trận đói
Ất Dậu. Thực dân Pháp trở lại Đông Dương. Tiêu Thổ Kháng Chiến. Cải Cách
Ruộng Đất. Đấu tố, và lũ lụt hàng năm. Làng tôi có bãi cát ven sông, nơi
vầy vùng tuyệt vời cho bọn trẻ, nhưng mấy khi được thả cao cánh diều.
Ban ngày họa hoằn mới vắng bóng khu trục cơ và máy bay Bà Già quân Pháp.
Mọi sinh hoạt phải trong đêm.
Mẹ tôi, những đêm không trăng, với gồng gánh trên vai, phải mò mẫm từng
bước chân xuống bến đò cách nhà khoảng chừng cây số, đi nhóm chợ bên kia
sông, và trở về trước lúc trời sáng. Có những lần chợ về, bà hớt hãi
chạy vào nhà, khi thì nói vừa bị một bầy lợn con bỗng dưng hiện ra rượt
theo bà rồi biến mất; khi thì bảo thấy một đám người mặc đồ trắng xoá
chân đi không vướng đất lởn vởn trước mặt. Những chuyện đại loại "ma
nhát" đều xảy ra khi đi ngang qua khu vườn hoang ông Bát Ẩm. Khu vườn
này chỉ cách nhà tôi vườn người bác ruột kế bên. Theo kể lại, nơi đây
trước kia là bãi chiến trường giữa Trang Hét và lính Tây. Trang Hét là
tên hai ông Trang và ông Hét được linh mục Đậu Quang Lĩnh vốn người làng
Yên Phú lúc đó đang đứng đầu một tổ chức kháng chiến chống thực dân Pháp
từ miền nam phái về quê ngài để vận động những nhà giàu đóng góp tiền
của nhằm việc mua vũ khí. Chẳng may, khi vừa đến ở trong nhà ông Bát Ẩm
thì bị lộ tông tích và quân Pháp đến bao vây kêu gọi ra đầu thú. Hai ông
Trang Hét đáp trả bằng những tràng đạn. Cuộc giao tranh rất dữ dội khiến
quân Pháp chết và bị thương rất nhiều (Cha tôi nói nghe rất nhiều tiếng
la hét rên rỉ của thương binh Pháp lúc họ được đưa xuống tàu thuyền đang
cặp bến trước nhà tôi), mà vẫn không diệt được Trang Hét; Pháp đổi chiến
thuật,cho người bò vào đốt nhà. Khi tiếng súng yên, người ta thấy xác
hai người cháy đen trong tư thế chĩa súng vào đầu nhau.
Cha tôi xuôi ngược trên nước sông La với chiếc thuyền gỗ chở thuê những
hàng hoá như khoai sắn cam bưởi lúa ngô, tùy theo mùa. Cũng đầy nguy
hiểm. Có lần anh em tôi được đi theo thuyền và tưởng đã chết trôi mất
xác khi bị tàu bay Pháp bắn xuống thuyền (may mắn bỏ thuyền bơi lên bờ
kịp và chui trốn giữa những hàng... khoai lang). Có lẽ do, một phần anh
em tôi còn quá nhỏ, phần bởi bận việc mưu sinh, hay vì lý do nào khác,
cha tôi không bày tỏ tâm sự với con cái, nhưng đôi lúc qua chén rượu,
ông đã để lộ nỗi tiếc nuối về một quá khứ nho phong nào đó....
Còn anh em chúng tôi, trường làng không có, phải băng qua đồng ruộng
hoang vắng, qua nghĩa trang rờn rợn đến trường xã cách xa hàng cây số,
dưới lúc mưa phùn gió Bấc, lúc ánh sao đêm, và ngồi học với ghế bàn xập
xệ bên ngọn đèn dầu hiu hắt của ai nấy mang theo; sinh hoạt tuổi thơ là
"tranh thủ" đào hầm trốn bom dưới gốc cây các quanh vườn ("các", tên một
loại cây cao to, có trái lấy hột để làm dầu gì đó mà nay tôi cũng không
còn nhớ), là "chuyên ngành" hát múa "Ai yêu bác Hồ bằng các em nhi đồng;
Dân Liên Xô trên cánh đồng hoa; Mặt Trời Đông; Kết Đoàn...". Có lần
trong giờ khoa học vào lúc tờ mờ sáng, thầy giáo bảo cả lớp ra ngoài sân
kiếm mỗi đứa hai cây que làm thành đôi đũa, rồi theo thầy đi ra đồng bắt
vi trùng vừa do tàu bay Pháp thả xuống lúa đêm qua; với kết quả "đạt chỉ
tiêu" là tiếng nhao nhao "con nỏ chộ chi mô cả" (con không thấy gì cả)
của bầy học trò.
Tàu bay Pháp ngày càng bắn phá nhiều hơn xuống những làng trên, xóm dưới
và phía bên kia sông. Thỉnh thoảng lại có xác người chết trương sình
trôi lềnh bềnh ngang qua, hay tấp vào bãi cát trước nhà tôi. Chị Thái
con dì Đức trên chuyến đò về chợ ngang qua sông bị bắn chết còn may
thuyền không chìm để người nhà còn đem xác chị ấy về trên cái võng ngập
máu. Chú Nam con ông bà Thông Bình thì mất xác trên đường dân công tận
chiến trường Điện Biên Phủ. Người ta đang bàn tính chuyện dân làng phải
tản cư thì tự nhiên vắng hẳn tiếng tàu bay. Tin chiến thắng Điện Biên
được loan truyền. Chiến tranh chấm dứt, chúng tôi được đi học ban ngày,
được tự do thả diều, và tha hồ vật nhau ngoài bãi cát có cây đa và cây
ngô đồng.
Niềm vui đất nước hết chiến tranh đến chưa được bao lâu thì thấp thoáng
không khí bất an. Bộ độ kéo về làng và chia từng nhóm dăm ba người đến ở
trong hầu hết nhà dân. Ngoài đường xuất hiện những băng vải ghi "Thi Đua
Phát Động Phong Trào Cải Cách Ruộng Đất". Đám nhi đồng chúng tôi liên
tục tập nhảy "Kết Đoàn" và"Dân Liên Xô" để trình diễn trên sân khấu dựng
ngoài trời mà từ trước đến giờ chưa hề có. Làng Yên Phú nay đang đang
diễn ra những điều mới lạ khác. Bà Cu Ước trong đám nghèo nhất làng khoe
với mẹ tôi, rằng bà ta cùng một số người nữa đang được mời lên xã học
tập đấu tố, và bà ta sẽ được chia phần "qủa thực" (tài sản tịch thu của
địa chủ). Mẹ tôi dặn anh em tôi khi ăn cơm không được nhắc đến tiếng
"cá, thịt, bò, gà, lợn" mà phải gọi bằng tên rau này dưa kia; trong bữa
ăn, mặc dầu đã kiểm soát kỹ các cửa ngõ đã được đóng kín, thỉnh thoảng
ông tôi buông chén đũa đi mở hé cửa quan sát bên ngoài. Những cuộc thăm
viếng chuyện trò giữa người lớn với nhau nay không còn thoải mái vui
cười như trước, mà trong vội vã xầm xì âu lo. Tin những người quen và
không quen đã bị bắt bị đấu tố dồn dập từ những làng khác. Tin Dì Bang
trong Hà Tĩnh vừa chết trong tù sau trận đấu càng khiến mẹ tôi nhất
quyết không nghe theo tiếng loa ra rả kêu đi xem đấu tố. Đã 50 năm rồi
mà tôi vẫn còn nhớ rõ ánh mắt hãi hùng của mẹ tôi khi bị du kích đến nhà
dọa nạt bắt mẹ tôi và tôi lúc đó đang co ro bên bếp lửa, đi xem đấu tố
ông Phó Tư, ông Lý Thưởng... (Sau khi đấu tố ông Lý Thưởng khá lâu, hỏi
hoài phần "quả thực"mà không được chia, bà Cu Ước đến phàn nàn với mẹ
tôi, và tỏ ra hối hận đã nghe theo lời cán bộ tố cáo ông Lý Thưởng những
chuyện không hề có.) Lệnh ban ra nghiêm cấm chúng tôi không được chơi
với con nhà địa chủ nữa. Anh em thằng Long con ông bà Tổng Thái trắng
trẻo béo tốt hôm nào nay áo quần lếch thếch mặt mày xanh xao lem luốc,
treo trước ngực thùng kẹo gừng đi cùng làng chẳng mấy ai dám bất chấp
lệnh cấm mua giúp anh em nó vài cục. Bọn tôi mỗi lần thấy anh em thằng
Long cũng không dám lại gần vì sợ bị báo cáo lẫn nhau.
Viết để tạ ơn
ai, mà tôi cứ dông dài về tôi, về làng tôi ở tít mãi xa xăm "chốn vạc
bay" nào đó. Thực ra, có lần mò trở về như thế tôi mới nhận rõ hơn được
công ơn người đã đưa anh em tôi thoát khỏi phần đất tổ tiên xưa, nay bạc
phước lọt vào tay bầy qủy dữ đang ra công biến thành địa ngục, và sau
này là công ơn trời bể người và đất Miền Nam đã cưu mang dạy dỗ chúng
tôi thành người.
Xin tạ ơn
chuyến đò bà Phương đêm khuya đã lén lút chở gia đình tôi trong nỗi ngậm
ngùi ly hương trốn khỏi làng Yên Phú tang thương để tìm đường xuôi nam.
Tạ ơn con
Vện nhà bác tôi bên cạnh đêm đêm nằm ngoài thềm hôm nay đã không sủa
đánh thức mấy người bộ đội ở trong nhà bác khi sáu người lớn bé chúng
tôi tay xách tay mang lục đục ra khỏi nhà dưới bóng trăng chập chờn bởi
gió đong đưa cành lá. Tạ ơn
dòng nước sông La đã đưa êm ả thuyền đi.
Tạ ơn đêm Quảng Bình, người đã chia bớt
phần khoai lang và cho mượn nong nia làm dường chiếu qua đêm.
Tạ ơn chiếc
cầu Vĩ Tuyến đã đưa ta sang được bến bờ Tự Do.
Nói sao cho đủ lời tạ ơn người,
tạ ơn đời.
Thôi thì, nhân Mùa Lễ
Tạ Ơn, xin mượn lời "Thank
You America, Thank You The World",
Và nhất là, Tạ Ơn
Người Miền Nam, Đất Trời Miền Nam Nước Việt đã cưu
mang và giáo dục anh em tôi thành người đúng nghĩa và hưởng đầy đủ quyền
của một con người.
Chương Khuê
Mùa Tạ Ơn
Nguồn: Điện thư (E-Mail)
Bấm vào đây để in ra giấy (Print)
Đăng ngày Thứ Bảy, NOV 20, 2010
Ban Kỹ Thuật K10A-72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH
