Bấm vào đây để in ra giấy (Print)
![]()
LTS:
Lam Hà là bút hiệu của cựu Đại Uý, cựu
Học Sinh TH [Trung Học] Phan Chu Trinh Đà Nẵng, Sĩ Quan Tùy Viên cho
Trung Tướng Ngô Quang Trưởng Tư Lệnh QĐ-I/QK1/VNCH. Bài dưới đây trích
từ Nhật Ký của một Tùy Viên Tưởng Ngô Quang Truởng.
Hôm nay, ngày 23 tháng 10, năm 2010,
tôi đi dự lễ tiễn đưa Đại Tá Đặng văn Phước về nơi an nghỉ cuối cùng.
Ông là Không Đoàn Trưởng Không Đoàn 51, và chính ông là người đã nhận
tín hiệu của tôi qua cái đèn bấm và cái Samsonite, ông đã can đảm đáp
xuống cột cờ BTL/HQVI [Hải Quân Vùng-I] Duyên Hải để cứu Trung tướng Ngô
Quang Trưởng Tư Lệnh Quân Đoàn-I (QĐ-I) và tôi ra khỏi vùng nguy hiểm
vào khoảng 2 giờ sáng ngày 29 tháng 3 năm 1975. Sau đó chúng tôi ghé núi
Sơn Chà bốc Chuẩn Tướng Khánh, Tư Lệnh Sư Đoàn 1 Không Quân, rồi trực
chỉ phi trường Non Nước để nhập cùng anh em Thủy Quân Lục chiến Việt
Nam.
Tôi muốn giữ im lặng sau cuộc chiến, như bao nhiêu chiến binh chuyên
nghiệp khác. Nhưng tôi không thể nào quên được bài báo của Tiến Sĩ Lê
Mạnh Hùng đã đăng trong tuần báo Viet Tide của ông Vũ quang Ninh (chủ
nhiệm) và cô Mai Khanh (chủ bút).
Là người học sử, hay viết sử, phải tôn trọng “sử xanh”, và là những
người có phương tiện truyền thông để dẫn dắt dư luận quần chúng, xin
diễn đạt vô tư, chính xác, và nhất là để cho các thế hệ con cháu biết sự
thật là tại sao thế hệ cha ông phải chiến đấu và đã chiến đấu như thế
nào.
Bài báo đã đăng ở trang 71 (Viet Tide số 421). Lá thư tôi hỏi và trang
báo xin đăng đã bị phớt lờ.
Chúng tôi, những người đã tận tình phục vụ quê hương xứ sở, quên cả thân
mình, cha mẹ, vợ con cùng thân bằng quyến thuộc, đã làm hết khả năng và
bổn phận của người quân nhân trong cuộc chiến, rất buồn lòng khi bị đánh
giá sai sự thật.
Hôm nay, giờ này, khi tôi đang viết những dòng chữ này thì có nhiều
người đã ra đi, có nhiều người ở lại quê nhà, và cũng có nhiều người
đang chịu trăm cay nghìn đắng trong khắp bốn phương trời ở xứ người.
Trong lúc đó những ngưòi bạn cũ cũng như quân thù đã tìm cách bôi nhọ,
hay đổ tội cho QLVNCH, để nhằm mục đích tự tôn vinh hay che dấu mặc cảm
phản bội đồng minh.
Ba câu hỏi của tôi không được trả lời thì bây giờ tôi cũng xin được nói
lên để mọi người cùng biết:
1. Khi Đà Nẵng đang cơn hấp hối, tôi đã theo sát Tư Lệnh QĐ-I cho đến
ngày ra khỏi nước.
2. Tương quan lực lượng đôi bên:
2a. Lực lượng quân đội Cộng Sản:
Những lực lượng Tiền Phương Cộng Sản đang bao vây Đà Nẵng gồm:
Các SĐ324B, SĐ325
Một Trung đoàn chiến xa
Hai Trung Đoàn Pháo làm nỗ lực chính.
Tất cả theo Elephant Valley tấn công phía Bắc Đà Nẵng.
Một nỗ lực thứ hai là Sư Đoàn 711 cùng Mặt trận 44 tiến chiếm khu Kỹ
Nghệ An Hòa (quận Đức Dục) và quận Đại Lộc rồi tiến về phía Nam Đà Nẵng.
Thành phố coi như nằm giữa hai gọng kềm của địch.
Tôi nhớ một phái đoàn dân chính gồm có các đại diện dân cử, đảng phái,
và thân hào nhân sĩ khoảng 10 người, trong số này tôi biết dân biểu
Phước (cựu HS Phan Chu Trinh và chúng tôi thường gọi là Phước Lít), Giáo
sư Trần ngọc Quế (giáo sư trường Phan chu Trinh và là một thành viên của
một đoàn thể chính trị), họ đến để yêu cầu Tư Lệnh Quân Đoàn có biện
pháp quân sự để Đà Nẵng không nằm chịu trận địa pháo như lòng chảo Điện
Biên Phủ.
Những đơn vị địch ở phía bắc đèo Hải Vân như: Các SĐ304, SĐ308, SĐ320B,
và SĐ312 đang ở đâu? Có phải chúng đang ở sau lưng những nỗ lực chính
không?
Đó là chưa kể những đơn vị địch ở Quân Khu-II dồn lên vì QĐ-II đã mất
trước rồi.
2b. Lực lượng phía QĐVNCH gồm có:
- SĐ3-BB, Sư Đoàn TQLC trừ (vì Lữ Đoàn 147 xem như đã xoá sổ ở phía bắc
đèo Hải Vân).
- Không Quân thì tất cả máy bay phải xuôi nam theo lệnh Bộ Tổng Tham
Mưu.
- Pháo binh còn vài khẩu.
- Hải Quân chỉ có khả năng vận chuyển hạn chế.
- Sư Đoàn Dù thì đã hoàn toàn rút về Nam.
Quân thất trận đi tìm gia đình, dân lánh nạn từ phía Bắc và phía Nam đổ
về Đà Nẵng, khoảng 1.5 triệu người. Bình thường Đà Nẵng chỉ có khoảng
300,000 dân. Người đi đứng chật đường không thể chen chân được; dĩ nhiên
trong số hỗn loạn này có cả đặc công cùng tiền sát viên pháo binh Cộng
Sản.
Đến đây thì Tiến Sĩ Lê Mạnh Hùng cùng quí độc giả đã thấy được quân số
tham chiến đôi bên.
Sơ lược những biến cố cuối cùng tại Huế và Đà Nẵng (ĐN):
- Đêm 25 tháng 3, 1975 Trung Tướng Ngô Quang Trưởng ra lệnh các lực
lượng ở Huế rút về ĐN.
- Ngày 26 tháng 3 Trung Tướng Trưởng và tôi bay trực thăng dọc theo bờ
biển và tôi thấy tận mắt quân dân bồng bế, gánh gồng dẫn dắt nhau di
chuyển về phía Nam. Đi đầu là ĐPQ, NQ tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên. Kế
đến là SĐ1-BB rồi đến TQLC. Dân chúng thì chạy lẫn lộn trong đoàn quân
và phía sau. Đa số trong số họ là gia đình quân nhân. Trông thảm thương
như cảnh Lưu Bị dắt dân Tân Dã chạy về Diễn Châu trong chuyện Tam Quốc
Chí.
Trung Tướng Trưởng muốn tôi lên tần số để Trung Tướng nói chuyện với Đại
Tá Lương, Lữ Đoàn Truởng LĐ147. Về sau tôi được biết qua Trung Tâm hành
Quân QĐ-I là đoàn người đến cửa Tư Hiền thì tan tác vì không qua được
cửa Tư Hiền. Hải Quân và Công Binh nhận lãnh công tác đánh đắm một chiếc
tàu Hải Quân làm cầu nổi như dự định trong buổi họp trước đó tại
BTL/QĐ-I, nhưng họ đã không thực hiện được. Thêm nữa đoàn người bị VC
tác xạ và mạnh ai nấy chạy. Bộ Binh và ĐPQ, NQ về đến Đà Nẵng được
khoảng 1/3; nhưng số này tan hàng trong hỗn loạn để lo đi tìm gia đình
nên không còn kiểm soát được.
Sư Đoàn 1-BB coi như bị xoá sổ cùng với ĐPQ, NQ ở phía Bắc đèo Hải Vân.
Trong ngày 26 tháng 3, 1975, Lữ Đoàn 147 TQLC không bốc được nên Lữ Đoàn
đã chiến đấu đến khi hết đạn. Một số tự tử và một số bị địch bắt.
Ngày 26 tháng 3, 1975 Huế xem như đã mất.
Tình hình phía Nam đèo Hải Vân cũng bi đát chẳng kém gì Huế.
Ngày 10 tháng 3 thì hai quận Hậu Đức và Tiên Phước bị tràn ngập bởi
Trung Đoàn 52 và Sư Đoàn 711 của VC.
Ngày 24 tháng 3 Tiểu Khu Quảng Tín rút chạy về Đà Nẵng, và cũng ngày này
Tiểu khu Quảng Ngãi rút về Chu Lai.
Ngày 26 tháng 3 Sư Đoàn 2 rút ra Cù Lao Ré. Thành phố Đà Nẵng lên cơn
sốt hỗn loạn. Cướp bóc đã xảy ra tại kho gạo gần thương cảng.
Sáng ngày 28 tháng 3 Tư Lệnh Quân Đoàn cho triệu tập các cấp chỉ huy để
tìm biện pháp vãn hồi trật tự và tái trang bị cho những đơn vị có mặt
trong thành phố. Nhưng kế hoạch không thi hành được vì không đủ quân số
tác chiến, và hầu như một số lớn sĩ quan đã bỏ phòng sở để đi lo chuyện
gia đình. Tôi thấy chỉ có văn phòng Tư Lệnh còn làm việc còn tất cả
phòng ban trong bộ tư lệnh hầu như ngừng lại hết.
Vào khoảng 2 chiều ngày ngày 28 tháng 3 Tiểu khu Quảng Nam xem như mất
liên lạc. Trung Tướng Trưởng và tôi chỉ bay đến chi khu Hoà Vang rồi
phải trở lại BTL/QĐ. Chi Khu Hòa Vang ở sát phi trường Đà Nẵng. Như vậy
QĐ-I chỉ còn lại Thành Phố Đà Nẵng và Phi Trường chưa bị VC chiếm mà
thôi.
Lực lượng đáng kể để phòng thủ Đà Nẵng chỉ còn SĐ3-BB và 3 Lữ Đoàn TQLC
mà thôi. Trong suốt những tháng ngày ở Mỹ, Trung Tướng Trưởng vẫn thường
gặp và đặt giả thuyết với các cấp chỉ huy thuộc quyền rằng nếu khi ấy
chúng ta tử thủ Đà Nẵng thì chúng ta có giữ được không? Và việc gì sẽ
xảy ra?
3. Bây giờ tôi xin chuyển câu hỏi này lại cho quí độc giả.
Đến đây tôi cũng xin nhắc đến SĐ3-BB. Sư Đoàn được thành lập với chủ lực
là Trung Đoàn 2 của SĐ1-BB cùng với quân nhân đủ mọi thành phần: quân
nhân văn phòng, quân phạm, hay bị trù dập và bị tống ra SĐ3-BB, và Sư
Đoàn này ra trấn ải địa đầu giới tuyến. Sư Đoàn bị mang tiếng “chạy
làng” khi VC ồ ạt tràn qua vùng giới tuyến phi quân sự để tấn công quân
ta. Ai giỏi hơn ai để không “chạy làng”?
Khi lực lượng Đồng Minh chưa rút đi, thì lực lượng của họ gồm:
- SĐ3-BB/TQLC/Hoa Kỳ
- Thêm Trung Đoàn 1/ TQLC/ Hoa Kỳ tăng phái
- Sư Đoàn 101 Nhảy Dù/ HK
- Lữ Đoàn 5 Cơ Giới.
Một tiểu đoàn của họ vừa tăng phái lẫn cơ hữu vào khoản 1,500 quân nhân
, bằng quân số một trung đoàn chiến đấu của ta.
Hỏa lực của một Sư Đoàn Hoa Kỳ chấp cả hỏa lực của QĐVNCH không địch
nổi. Họ có hỏa lực của Không, Hải, Lục yểm trợ tối đa. Mất một sư đoàn
là rung chuyển cả nước Mỹ. Một sư đoàn chiến đấu nhưng cả 250 triệu
người yểm trợ cả phương tiện lẫn tinh thần. Ngày tôi theo Tiểu Đoàn 3/1
TQLC Hoa Kỳ hành quân ở vùng Quảng Nam thì một hồi chánh viên nói cho
biết rằng các đơn vị VC rất sợ đụng trận với Mỹ. Tôi hỏi lại anh ta: vậy
chúng tôi, QLVNCH, đánh giặc dở hơn Mỹ phải vậy không thì anh ta trả lời
rằng không phải vậy – Chúng tôi ít sợ các anh vì các anh bắn ít hơn
nhiều, còn Mỹ thì họ bắn như mưa. Anh xem các cây trong làng, có cây nào
không đầy vết đạn chằng chịt. Thế nhưng ngày tôi theo Tiểu Đoàn 2/1
TQLC/Hoa Kỳ, tăng phái cho SĐ3-BB/TQLC/ Hoa Kỳ, tại phía nam Cồn Thiên
vẫn phải chịu trận pháo kích 61 và 82 ly của quân chính qui cộng sản mấy
tháng trời.
Đám quân sinh Bắc tử Nam còn dám tấn công các đơn vị Mỹ ở vùng phi quân
sự như ở Cồn Thiên, Khe Sanh huống gì một Sư Đoàn tân lập như SĐ3-BB?
Những ngày cuối cùng của Đà Nẵng nếu không có SĐ3-BB, thì Sư Đoàn
TQLC/VNCH không rút xuống tàu được. SĐ3-BB đã bị hy sinh ngăn chận địch
và không có kế hoạch bốc SĐ3-BB.
Tổng Thống Thiệu đã đặt câu hỏi cho Trung Tướng Trưởng là nếu rút, thì
rút được bao nhiêu quân?
Ưu tiên vẫn là rút Sư Đoàn Dù, Sư Đoàn TQLC để có lực lượng làm hơi thở
cuối cùng của VNCH.
Lữ Đoàn I Dù còn lại sau cùng chỉ được dùng để ứng chiến nhằm nâng cao
tinh thần quân dân mà không được phép xử dụng tác chiến. Sư Đoàn TQLC
cũng vậy; phải làm sao rút được về Sài Gòn. Khi Tư Lệnh SĐ3-BB về họp
lần cuối cùng đêm 28 tháng 3 tại BTL Hải Quân/ V-I DH [Vùng-I Duyên Hải]
thì chỉ được biết bất ngờ là phải rút về vùng Horse Shoe gần sông Thu
Bồn mà không thấy nói di tản SĐ3-BB.
Phương tiện và tình thế chỉ có thể lo cho 2 Sư Đoàn tổng trừ bị mà thôi.
Đến đây tôi xin trả lời nghi vấn của Đại Tá Phạm Bá Hoa trong “Đôi Dòng
Ghi Nhớ” rằng không có quan Xịa nào khuyên đừng đánh cả. Phía Việt cũng
như Mỹ và kể cả Trung Tướng Trưởng chỉ muốn bảo toàn lực lượng để lo
chuyện khác về sau, và khả năng chỉ có thể lo cho hai Sư Đoàn Tổng Trừ
Bị mà thôi. SĐ3-BB đã bị làm con chốt thí.
Trong quân sử chiến tranh Cao Ly: khi chí nguyện quân Cộng Sản Trung Hoa
ồ ạt tấn công thì quân Mỹ và Nam Hàn phải rút về phía Nam. Sư Đoàn
1-TQLC Hoa Kỳ phải làm nút chận cho quân bạn rút lui. Sư Đoàn này đã
chiến đấu oanh liệt; nhưng họ phải trả một giá quá đắt: hơn 800 Sĩ Quan
và nhiều ngàn binh sĩ hy sinh sau khi họ tự giải cứu và rút sau cùng.
SĐ3-BB của chúng ta không làm được như vậy, không có quân bạn giúp đỡ,
để dựa lưng, trưóc mặt là địch, sau lưng là bạn. Sư Đoàn đã phải tứ bề
thọ địch.
Hơn nữa chính phủ và nhân dân của Sư Đoàn 1 TQLC Hoa Kỳ không bỏ rơi họ,
trong khi các bạn (SĐ3-BB) hoàn toàn bị bỏ rơi. Các bạn ( SĐ3-BB) đã
chiến đấu oanh liệt trong một hoàn cảnh nghiệt ngã. Xin đứng nghiêm kính
chào các chiến hữu SĐ3-BB đã nằm xuống, hoặc đang quằn quoại đau thương
tại quê hương Quảng Đà.
Giờ phút cuối cùng tại Đà Nẵng:
Sáng sớm ngày 29 tháng 3, năm 1975 chúng tôi tiến ra bờ biển để lội lên
tàu. Ngoài TQLC ra, tôi đếm BB có khoảng 13 người: Tr/T Trưởng, tôi, Đại
Tá Duệ (Tỉnh trưởng Thừa Thiên), Đại Tá Kỳ (Tỉnh Trưởng Quảng Trị),
Trung Tá Tuân (Phòng 3 QĐ-I) và mấy người nữa tôi không nhớ tên.
Tôi đi lòng vòng để tìm một cái phao cho TR/T Trưởng nhưng không tìm
được. Các phi cơ trực thăng và Chinooks đang tiếp nhiên liệu bằng cái mũ
sắt. Họ phá hai chiếc để lấy nhiên liệu đổ vào một chiếc. Đi đến đâu thì
những người trên phi cơ cũng đều chĩa súng vào tôi.
Tôi gặp thiếu tá Hiếu, người trước đây từng lái trực thăng cho Tr/T
Trưởng, và ông la to, ”Đừng bắn nó, nó là bạn tao,”
Ông hỏi: “mày có đi thì lên đi với tao.”
“Không,” tôi trả lời”
Thiếu tá có cái phao nào cho tôi một cái cho Tr/T Trưởng.”
“không, tao không có."
mày có đi không?” Ông lại hỏi
”Không, tôi còn phải lo cho Tr/T Trưởng” tôi trả lời.
Ông chúc tôi may mắn và tôi cũng chúc lại ông may mắn.
Tôi trở lại tìm TR/T Trưởng thì thấy Thiếu Tá Phương (TQLC) đã nhường
cái phao mang cho Tr/T Trưởng mặc dù Th/T Phương không biết lội. Đại Tá
Trí kẹp Tr/T trưởng một bên, một bên thì Th/T Phương kẹp. Tôi vớ một
khúc gỗ của một cái bunker cũ để làm cái phao. Một tay tôi nắm thắt lưng
TR/T Trưởng để đẩy ông, một tay ôm khúc gỗ và cả ba chúng tôi dìu ông
lội ra tàu.
Biển động, sóng lớn, không có cầu tàu. Nhiều lúc sóng phủ tôi bị chìm
lỉm. Chúng tôi lội đến vừa lút đầu thì lên được tàu.
Sau khi lên đến nơi thì TR/T Truởng mê sảng và tôi cũng ngất đi một
khoảng thời gian dài vì một phần đói, một phần uống nhiều nước mặn khi
sóng phủ, một phần vì quá mệt.
Theo Trung Uý Bình, Hạm Phó LST 404, thì Tr/T Trưởng đã nói trong lúc mê
sảng:
”Bây giờ Tổng Thống biểu tôi phải làm gì?”
“Làm như vậy thì làm sao tôi nói với các Tướng dưới quyền tôi được.”
Khi tàu đang lênh đênh ngoài khơi Đà Nẵng thì chúng tôi nhận được lệnh
Tổng Thống Thiệu phải tái chiếm ĐN.
“Bây giờ tôi đi với ai và lấy gì để tái chiếm.”
Tr/T Trưởng nói một mình và ông ra lịnh cho HạmTrưởng đưa ông và TQLC
xuôi Nam.
Trên đường xuôi Nam, tôi và Chuẩn Tướng Khánh, mỗi bữa hai người chia
nhau nửa muỗng cơm và nửa muỗng nước của anh em hải quân nhịn miệng để
dành cho. Chúng tôi không có thực phẩm và nước uống. Theo anh em HQ cho
biết tàu vừa xong công tác và trên đường về bến thì nhận được lệnh quay
trở ra Đà Nẵng vận chuyển QĐ-I nên không có tái tiếp tế.
Về đến Sài Gòn thì Tr/T Trưởng đã kiệt lực nên được đưa vào Tổng Y Viện
Cộng Hòa. Vài ngày sau ông tỉnh táo lại và đã khóc khi tôi đứng bên
giường bệnh của ông, và ông đã than thở rằng: “Nhờ trời giúp tôi với Hòa
mới vào được tới đây.”
Còn nhiều chi tiết nhưng bài báo giới hạn. Một ngày nào thuận tiện tôi
sẽ viết nhiều hơn. Trước khi tạm chấm dứt bài này tôi xin thưa rằng
trong sách “Tâm Tư Tổng Thống Thiệu” của Tiến Sĩ Nguyễn Tiến Hưng vừa
mới phát hành có đề cập đến Sư Đoàn 1-BB tự động tan hàng ở Huế là không
đúng. Đối với Tr/T Trưởng một đôi khi một đại đội BB do một Thiếu Úy chỉ
huy đang chạm địch ông cũng đáp xuống xem xét và tôi đã toát mồ hôi hột
vì sợ không bảo vệ được ông. Chuyện một đại đơn vị cấp Sư Đoàn tự động
giải tán mà Tr/Tướng Trưởng không biết, thì không thể nào có thể xảy ra
được.
Chuyện lệnh lạc tiền hậu bất nhất của Tổng Thống Thiệu thì có và đúng
“solid 100%”. Tôi còn vài tài liệu để chứng minh điều này.
Ngày tháng qua đi, qua đi…. Mọi sự rồi cũng chẳng còn gì cả. Tổng Thống
Thiệu đã ra đi, Đại Tướng Viên đã ra đi, vị tướng tài ba và đức độ Tr/T
Ngô Quang Trưởng ngày nào của lòng tôi kính mến cũng đã ra người thiên
cổ. Các niên trưởng của tôi như Chuẩn Tướng Khánh, Đ/T Duệ, Đ/T Phước
cũng đã ra đi, và rồi chúng tôi cũng sẽ mờ dần theo năm tháng…. Nếu có
còn chăng là đôi dòng lịch sử vậy xin tôn trọng “sử xanh” và đừng bẻ
cong ngòi bút vì bất cứ lý do nào.
“Biết thì nói rằng biết, không biết thì nói rằng không biết.” Nếu dẫn
chứng cho lập luận của mình thì xin nêu rõ xuất xứ (foot notes). Xin
đừng nói rằng nghe người này, người kia nói, là vô căn cứ. Tiến Sĩ Lê
Mạnh Hùng và Tiến Sĩ Nguyễn Tiến Hưng đã làm buồn lòng những người đã ra
đi và những kẻ còn ở lại. Chúng tôi đã từ bỏ tất cả kể cả gia đình thân
yêu để làm hết sức mình cho tổ quốc, cho quân đội, và cho lý tưởng.
Quân đội nào cũng có một vài cấp chỉ huy hèn mọn, khi địch chưa đến đã
bỏ chạy. QĐ-I cũng không ra ngoài cái thông lệ tầm thường đó; nhưng
không phải tất cả cấp chỉ huy đều hèn nhát bỏ chạy về đến Sài Gòn trong
lúc còn 100,000 quân còn ở lại chiến đấu tại Đà Nẵng.
Tôi là một cá nhân nhỏ bé tầm thường nhưng may mắn còn sống sót sau biến
cố 1975. Ở một góc độ nhỏ bé nào đó tôi đã thấy, đã nghe, và đã chịu
đựng những điều đã xảy ra vì vậy tôi phải nói cho những người không còn
nói được nữa, hay họ không bao giờ muốn nói.
Hà Lam
California, đầu thu 2010
Nguồn: E-Mail Internet
Bấm vào đây để in ra giấy (Print)
Đăng ngày Thứ Năm, FEB 3rd, 2011
Ban Kỹ Thuật K10A-72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH