|
|||||||||||||||
 |
|
|||||||||||||||
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
|
| ĐĐ10 (CH) | ĐĐ11 | ĐĐ12 | ĐĐ14 | ĐĐ15 |
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
Những bài liên hệ: LS/SĐND | Trại Hoàng Hoa Thám | TS/TĐ1ND | Mùa Hè Đỏ Lửa 72 | Đầu trang
|
Ngày 1/8/1951, Bởi quyết định số 1547/EMIFT/1 CÁC TIỂU ĐOÀN TRƯỞNG TIỂU ĐOÀN 1 NHẢY DÙ 1-Đại Úy Nguyễn Khánh (22/1/1952 – 22/2/1952) chỉ huy TĐ1ND tham
gia nhảy trận Hòa Bình. Trong khoảng thời gian 1949 – 1952 Trung
Úy Nguyễn Khánh là Đại Đội Trưởng Đại Đội 1 Nhảy Dù Việt Nam đầu
tiên. Ngày 22 tháng 1 năm 1952 ông được thăng cấp đặc cách Đại
Úy và được chỉ định chỉ huy Tiểu Đoàn 1 Nhảy Dù Việt Nam gồm có
3 Đại Đội tham gia cuộc hành quân Hòa Bình tại miền Bắc Việt Nam
dưới quyền của Tư Lệnh chiến trường là Tướng De Latre De
Tassigny.
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
PHỤ LỤC Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
HUY HIỆU MAY TRÊN CẦU VAI CHIẾN Y CỦA CÁC QUÂN NHÂN TĐ1ND
Ghi chú: trên hai cầu vai chiến y của người
chiến binh tác chiến SĐND luôn luôn hiện diện huy hiệu của TĐ
mình với mầu sắc khác nhau để phân biệt họ thuộc Đại đội nào của Tiểu
đoàn nào.
Tiểu Đoàn Trưởng thứ 14 của TĐ1ND - Vài nét về Cố Trung Tá Lê Hồng: Trung Tá Lê Hồng (*) là vị Tiểu Đoàn Trưởng thứ 14 của TĐ1ND. Sau khi bàn giao TĐ1ND cho Thiếu tá Ngô Tùng Châu tại quận Điện Bàn tỉnh Quảng Nam mặt trận Thường Đức vào mùa thu 1974, Trung Tá Lê Hồng về Bộ chỉ huy LĐ1ND và nhận chức vụ Lữ đoàn phó Lữ Đoàn. Tham dự chiến trận Thường Đức gồm có LĐ1ND với ba Tiểu Đoàn: TĐ1ND, TĐ8ND, và TĐ9ND. TĐ1ND là TĐ đầu tiên (khinh binh) lên Đỉnh núi 1062 với cố Trung úy Phạm Thanh Quang thuộc ĐĐ11, là SQ Trung đội trưởng đầu tiên mở đường đem được quân Trung đội 2 của anh lên Đồi 1062, anh đã tử trận cùng ngày sau khi tạm thời chiếm được mục tiêu (Đồi 1062). Sau này Đồi 1062 đã hoàn toàn trong tay quân ta kiểm soát, rồi thì cũng đã có một ngày TĐ1ND được lệnh hạ san (xuống núi) bỏ mục tiêu chiếm đóng. [Người viết bài này lúc bấy giờ đang ở Bộ chỉ huy TĐ1ND, Ban 5 - Ban Tâm lý chiến TĐ, cách Trung đội 2/ĐĐ11ND đang quần thảo với địch quân trên Đỉnh 1062 khoảng 200-250 mét]. Cũng tại mặt trận này cố Trung úy Lê Văn Bá Trung đội trưởng thuộc ĐĐ14 tử trận, đồng đội không lấy được tử thi của anh, nhưng một tháng sau anh Bá về báo mộng cho Trung tá Lê Hồng [anh Hồng kể lại] biết anh đang nằm ở một khe đá(?) trên Đồi 1062, và binh sĩ TĐ1ND đi lục soát và đã tìm được tử thi của anh Bá đem về cho gia đình anh ở Quảng Ngãi. Toàn bộ LĐ1ND sau đó về Sài Gòn để dưỡng quân và bổ sung quân số. Khoảng đầu tháng 4/1975, LĐ1ND lại được trực thăng vận xuống mặt trận Xuân Lộc/Long Khánh cũng với ba Tiểu đoàn 1, 8, và 9. Đoàn quân tiếp tục chiến đấu đến khi được lệnh triệt thoái khỏi mặt trận Xuân Lộc/Long Khánh. Trong trận lui binh này, Trung tá Lê Hồng là người đã điều động toàn bộ LĐ1ND bao bọc đoạn chót của đoàn quân (lúc bấy giờ không còn bóng dáng SĐ18BB) gồm các lực lượng dân quân cán chính của Tiểu khu Long Khánh và đồng bào nghèo khổ chạy tị nạn VC ra khỏi Long khánh về Phước Tuy. Tại Phước Tuy, ĐĐ11/TĐ1ND đã được các thuyền chở muối của ngư dân chở về Vũng Tàu. Một ngày sau thì LĐ1ND chèo thuyền về bến Vàm Láng, Tiểu khu Gò Công, nói là để về Quân Khu-IV(?) thiết lập vòng đai phòng thủ mới nhưng việc đã không thành. Ngày thứ Tư mùng 30 tháng 4, năm 1975, Tổng thống cuối cùng của VNCH là Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng VC. Tại chợ Vàm Láng, một số anh em binh sĩ và sĩ quan đã rời bỏ đơn vị để về với gia đình của họ. Trung tá Lê Hồng quyết định không đầu hàng địch quân CSBV mặc dù lúc bấy giờ Vàm Láng, Gò Công không có bóng dáng quân địch cũng như tiếng súng của hai bên. Trung tá Lê Hồng tiếp tục chỉ huy phần còn lại của LĐ1ND xuống tàu và vượt biển ngay trong đêm cùng ngày. Đêm định mệnh: 30-4-1975. Các con tàu vượt biên của LĐ1ND gồm ba chiếc tầu lớn: Tàu Bộ chỉ huy LĐ1ND là một chiếc tàu buôn Sài Gòn-Hương Cảng bằng gỗ, chở các binh sĩ của BCH LĐ1ND và TĐ1ND, hai chiếc tàu sắt lớn (tầu dầu) chở TĐ8ND và TĐ9ND, và một số ghe nhỏ. Các con tàu 8 & 9ND đã đi trước, riêng tàu BCH/LĐ1ND vẫn còn bỏ neo ngoài khơi Vàm Láng để đợi 2 sĩ quan LĐT/LĐ1ND và TĐT/TĐ1ND đã rời đơn vị trong ngày để về Sài Gòn rước gia đình họ. Đại Đội 11/TĐ1ND đã cử Trung đội 1 do Trung sĩ Nguyễn Văn Đức chỉ huy thay cho Tr.đội trưởng, cố Trung úy Mẫn, đã tử trận tại Long Khánh, lưu lại tại chợ Vàm Láng để rước LĐT & TĐT/TĐ1ND cùng với gia đình họ lên tàu. Đến khoảng 10:30g đêm 30/4/1975 không thấy 2 sĩ quan LĐT/LĐ1ND và TĐT/TĐ1ND và gia đình họ, Trung tá Lê Hồng đã lệnh cho TS N.V.Đức rời vị trí trở ra tàu Lữ đoàn, và cho tàu nổ máy ra khơi hướng về Biển Đông. (Ghi chú: xét về "lý" thì không ai có thể hay có quyền trách móc những anh em đã rời bỏ hàng ngũ để về với gia đình của họ vì họ đã chu toàn trách nhiệm của họ. Khi người lãnh đạo của một chính thể đã tuyên bố đầu hàng địch quân thì đoàn quân của chính thể đó có quyền ai về nhà người nấy nếu chưa chính thức lọt vào tay địch. Xét về "tình", và với tinh thần "Nhảy Dù Cố Gắng" thì giã từ đồng đội ngay trong những giờ phút "cô đơn & và buồn tủi" nhất trong đời chiến binh... là một điều khó quên suốt đời.) Mờ sáng Thứ năm, mùng 1 tháng 5, năm 1975, đoàn tàu đã đến được hải phận quốc tế (ngoài bể Thái Bình Dương) và đổ bộ lên xà lan của Quân Đội Hoa Kỳ cùng ngày bình an. Con thuyền bằng gỗ chở BCH LĐ1ND sau đó đã được ai đó phóng hỏa ngay trên biển TBD. Khoảng năm ngày sau thì đoàn quân LĐ1ND đã được tàu Hải quân Hoa Kỳ chở về vịnh Subic, căn cứ Hải Quân Hoa Kỳ lớn nhất tại Thái Bình Dương, Phi Luật Tân. Mặc dầu không còn nước VNCH nữa nhưng anh Lê Hồng vẫn tiếp tục lo cho đoàn quân tị nạn LĐ1ND làm giấy tờ nhập trại tị nạn tại đảo Guam, Phi Luật Tân một cách chu đáo. Vả lại anh nói thạo anh văn lắm nên mọi việc anh lo đều thuận tiện dễ dàng giữa lính VNCH & Ban quản trị trại tị nạn người Mỹ. (Ghi chú: sau khi xuống bến tàu tại vịnh Subic thì các đơn vị đã tách rời đi riêng chỉ còn một số khoảng hơn một trăm anh em thuộc BCH LĐ1ND và các anh em TĐ1ND là theo Trung tá Lê Hồng đáp chuyến phi cơ C-141 của Không Lực Hoa Kỳ về trại tị nạn ở đảo Guam ngay trong đêm. Sĩ quan trong toán này có Lê Hồng, Đỗ Tiếp, Trần Văn Thể, & Nguyễn Bá Toản đều là CCB của TĐ1ND. Sau này các đơn vị lại có cơ hội gặp nhau tại trại tị nạn CS ở đảo Guam, Phi Luật Tân).
Phong cảnh đảo Guam thật đơn giản, toàn đất đá, chung quanh là
biển cả, trên đảo lác đác vài nhóm cây phi lao (dương liễu),
trời nóng bức như ở Việt Nam ta nhưng nhờ ở sát biển thỉnh
thoảng có gió biển thổi vào
cũng thoải mái chút đỉnh. Chúng tôi ở đây khoảng hơn một
tháng, quần áo muốn kiểu nào cũng có, cứ việc ra bãi quần áo
"mới" mà lựa cho hợp với bộ xương cách trí của mình, còn cơm
nước thì hàng ngày có lính Mỹ "đút"
Vào lục địa Mỹ, anh Lê Hồng và đa số các anh em LĐ1ND được bay về một trại tị nạn thuộc tiểu bang Pennsylvania. Trại tị nạn này là một đồn lính có tên là "Fort Indiantown Gap" thuộc địa phận quận Lebanon, là Trung tâm Huấn luyện Vệ Binh Quốc gia của Hoa Kỳ (National Guard), và cũng là Tổng hành dinh của các Bộ Quốc phòng, Bộ Cựu Chiến Binh, và Lực lượng Vệ Binh Quốc gia thuộc tiểu bang Pennsylvania. Đồn Indiantown Gap cách thành phố Harrisburg 35 dặm về hướng Đông bắc. Trong suốt thời gian ở trại tị nạn CS, anh Hồng đã dàn xếp để 4 sĩ quan thuộc TĐ1ND khi xưa, cùng ở chung một doanh trại và cùng một phòng với anh cho vui: đó là các anh Lê Hồng (Tr. Tá LĐP), anh Đỗ Tiếp (Đ.úy B3 LĐ1ND), anh Trần Văn Thể (Đ.úy B3 TĐ1ND), và Nguyễn Bá Toản (Th.úy ĐĐ11 TĐ1ND). Địa chỉ của chúng tôi lúc bấy giờ (June/1975) là Doanh trại số 6-47, Trại tị nạn CS Indiantown Gap, Pennsylvania như sau:
Deptpartment Of the Army Anh Hồng là một cựu quân nhân công giáo rất "ngoan đạo". Khi còn là TĐT TĐ1ND đóng ở Cổ Bi, Huế, thỉnh thoảng anh mời Cha cố Trung Tá Mathia Vũ Ngọc Đáng, Tuyên úy trưởng SĐND/QL-VNCH bay ra vùng hành quân để giải tội, làm lễ, và ban phúc lành cho các AE CG TĐ1ND. Vào những dịp này, anh lệnh cho các Đại đội trưởng tác chiến phải tạo mọi cơ hội thuận tiện cho các AE CG về BCH/TĐ tham dự thánh lễ. Vào những dịp này tôi thích lắm vì được miễn công tác, lại vừa đi vừa được ngắm cảnh "đẹp" nữa, rồi lại được BCH/TĐ đãi một chầu cơm trưa sau thánh lễ. Tại trại tị nạn ở Mỹ anh Hồng cũng không quên đời sống đạo. Vào một ngày nọ anh nhắc tôi thế này: "Toản đã đi rửa tội chưa?"; tôi ngạc nhiên hỏi lại: anh muốn nói "xưng tội?"; anh trả lời: không, anh nói là "rửa tội cơ." Tôi trả lời: "thưa anh, em đã được rửa tội ngay khi lọt lòng mẹ được hai tháng". Anh nói: "nhưng chúng ta đến nơi này không còn giấy tờ gì cả và phòng Tuyên úy công giáo của trại đang khuyến khích đồng bào tị nạn CG nên ghi danh để thiết lập lại chứng chỉ rửa tội đó!" Thế là tôi lên phòng Tuyên úy trại gặp cha Tuyên úy Phạm Văn Phương và ngài ký cho ngay một giấy chứng chỉ rửa tội tại Huê Kỳ ngon lành, không cần nhân chứng, cũng chẳng có bố mẹ đỡ đầu! (Chú ý: Trên mảnh giấy này có một vài chỗ được tẩy xóa vì lý do cá nhân, xin quí vị thông cảm.) Anh Hồng sau đó được một sĩ quan Mỹ đã về hưu (?), cựu cố vấn SĐND/VNCH thuộc Sư Đoàn 82 Nhảy Dù bảo trợ ra khỏi trại. SĐ82ND/HK hiện đang đồn trú tại thành phố Fayetteville tiểu bang North Carolina, Hoa Kỳ. Cuộc đời anh Hồng, như bao nhiêu người Việt tị nạn CS khác, bắt đầu trở về con số không từ đây: người bảo trợ tìm được cho anh một công việc "vá dù & xếp dù" trong Đại bản doanh của SĐ82ND (82nd Airborne Division).
Đầu tháng 8 năm 1975 anh Hồng tìm được một gia đình người Mỹ (để
bảo trợ tôi) ở
cách thành phố anh đang định cư khoảng nửa giờ lái xe và dặn tôi
nên nhận lời họ vì anh muốn tôi về vùng gần anh đang ở cho có
AE, tôi đã nhận lời. Khoảng giữa tháng 8 năm 1975 thì Ban quản
trị Trại tị nạn báo cho tôi chuẩn bị lên văn phòng làm giấy tờ
để xuất trại. Và vào ngày Chúa Nhật mùng 7 tháng 9, năm 1975,
tôi đáp chuyến bay hãng TWA phi vụ số 881 từ phi trường
Harrisburg, Pensylvannia, máy bay ngừng ở Pittsburgh, PA để đổi
sang phi vụ số 739, và sau đó bay thẳng về Raleigh, thủ phủ của
tiểu bang North Carolina, máy bay đáp xuống đất khoảng 7 giờ
chiều cùng ngày. Anh Hồng và người Mỹ bảo trợ đón tôi tại phi
trường Raleigh. (Ghi chú:
vé máy bay là do cơ quan từ thiện Công Giáo Hoa Kỳ tặng cho
những người tị nạn CS có ghi danh nhận sự giúp đỡ của họ bất kể
tôn giáo, tên tiếng Anh là "United States Catholic
Conference" viết tắt "USCC" (hiện nay
USCC đã đổi tên thành Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Hoa Kỳ
- United States Conference of Catholic Bishops)).
Khi về nhà người bảo trợ mỗi người tị nạn phải có
giấy chứng nhận sức khỏe của Bộ Y Tế HK và
giấy chứng nhận tài sản khi xuất trại. Sau một thời gian vừa đi làm vừa đi gây xứ bộ trên khắp nước Mỹ cho Lực Lượng Quân Nhân VN Hải Ngoại, anh Hồng đã giã từ Thiên đàng của trần thế tại Hoa Kỳ, theo tiếng gọi non sông cùng với đoàn "Đông Tiến" về Thái Lan lập chiến khu đối đầu với VC. Anh Lê Hồng, cố Trung Tá Tiểu Đoàn Trưởng TĐ1ND, Lữ Đoàn Phó LĐ1ND/QL-VNCH đã vĩnh viễn ra đi để lại một vợ (Chị Nhạn) (**) và năm người con tên Nhân, Nghĩa, Lễ, Tín, và Điệp.
Ngày nay mỗi khi làm việc cực
nhọc quá, tôi lại liên tưởng đến hai địa đàng trần thế của tôi
ngày xưa: trại tị nạn ở đảo Guam và trại Indiantown Gap, PA. Vì ở
hai nơi đó tôi chẳng cần mần đếch gì cả mà cũng có ăn, thiên hạ
đưa mâm cơm đến mõm mình 3 lần một ngày! Đời quả là tuyệt! Nhưng
mà hình như những điều tốt lành trong đời người lại qua đi rất
chóng...! Good things don't last long quí vị ạ!
Kết: trong đoạn kết này, tôi không dám đại diện cho ai nhưng chỉ bày tỏ cảm tưởng cá nhân của tôi đối với anh Lê Hồng về những gì anh đã làm ở TĐ1ND, ở LĐ1ND, ở các Trại tị nạn, ở Mỹ, và những sự việc đã xảy ra trước mắt tôi ba mươi bảy (37) năm về trước: thật sự tôi được sống vẹn toàn đến ngày hôm nay tại Hoa Kỳ là nhờ tài chỉ huy của cố Trung Tá Lê Hồng, anh đã sử dụng hết kinh nghiệm bản thân và sự hiểu biết về cách hành binh trên chiến trường, chấp nhận mọi rủi ro, đã có những quyết định chính xác và gan dạ, và đã hướng dẫn đoàn quân LĐ1ND đến nơi an toàn, ngoài cánh tay với của quân thù. Phải công nhận rằng ngoài hai binh chủng Không quân và Hải quân QL-VNCH vì họ có phương tiện cơ hữu, thì không có một đơn vị bộ binh QL-VNCH nào đã vượt biên như Lữ Đoàn 1 Nhảy Dù với 3 Tiểu Đoàn tác chiến sau Ngày Quốc Hận 30-4-1975. Tôi cảm tạ Thiên Chúa đã ban cho anh em chúng tôi một Sĩ quan chỉ huy can đảm, bất khuất, và thao lược. Không e ngại hiểm nguy, quên mình vì đơn vị, và anh đã sẵn sàng chết cho quê hương và Tổ quốc VN mến yêu. Tôi lại nhớ ơn chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã có một chính sách Tự do & Nhân bản, đã huấn luyện anh em chúng tôi trở thành những chiến binh tốt cho Quân Đội miền nam Việt Nam. Con cảm ơn Cha Giuse Đinh Tường Huấn đã hướng dẫn đời sống tinh thần con trong những năm tháng êm đềm bên cạnh gia đình. Và sau cùng cảm ơn Bố Mẹ tôi đã giáo dục "con nên người, và đã thuật lại cho con những kinh nghiệm hiểu biết quí báu của bố mẹ về người cộng sản" để con biết phòng thân.
XIN
CÁC ACE CỰU QUÂN NHÂN CÔNG GIÁO TĐ1ND THÊM LỜI CẦU NGUYỆN CHO
Ghi chú: (*) - Trung tá Lê Hồng bắt đầu cuộc đời Binh nghiệp của anh từ cấp bậc B2 (Binh nhì), ôm máy truyền tin cho các đơn vị Nhảy dù chiến đấu ngoài mặt trận, rồi được gửi đi học Khoá Hạ Sĩ quan, và sau cùng là khóa Sĩ quan đặc biệt tại quân trường Đồng Đế, Nha Trang. (**) - Mặc dù có đầy đủ phương tiện để đem vợ con xuống bến Vàm Láng, Trung tá Lê Hồng đã không thực hiện điều này. Anh quyết tâm cùng đồng cam cộng khổ với toàn thể binh sĩ LĐ1ND. Không đầu hàng địch quân CSBV. Quyết ra đi để bảo toàn tính mạng cho binh sĩ LĐ1ND, bảo toàn Danh dự cho QĐ-VNCH nói chung, và cho Sĩ quan QĐ-VNCH nói riêng. Anh thật xứng đáng là đại diện cho ba người chiến binh tiêu biểu của QL-VNCH: Binh sĩ, Hạ Sĩ quan, và Sĩ quan.
CÁC
CỐ VẤN TRƯỞNG QUÂN ĐỘI HOA KỲ
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
CCB TĐ1ND - CÁC TIỂU ĐOÀN TRƯỞNG TĐ1ND CÒN TẠI THẾ Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
Đại Tá Nguyễn Thu Lương
Trung Tá La Trịnh Tường
Thiếu Tá Ngô Tùng Châu
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
CCB TĐ1ND - CÁC QUÂN Y-SĨ TĐ1ND CÒN TẠI THẾ Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
Đại úy Bác sĩ Phạm Gia Cổn
("BS
Đại hàn") (*)
(*) BS PGC là người VN, BK-54 chính hiệu, có biệt danh là "BS Đại hàn" vì
bác ấy giống người ĐH lắm.
Trung úy Bác sĩ Vĩnh Chánh
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
CỰU CHIẾN BINH TĐ1ND CÒN TẠI THẾ Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
Lời mở đầu: phần này liệt kê danh sách các cựu quân nhân (CQN) hay cựu chiến binh (CCB) Tiểu Đoàn 1 Nhảy dù (TĐ1ND), Sư Đoàn Nhảy Dù (SĐND), QL-VNCH còn sống trên khắp thế giới, kể cả Việt Nam - Không phân biệt cấp bậc, nghành nghề. Nếu các bạn đã từng là quân nhân phục vụ tại TĐ1ND, kể cả các đấng Thiên Thần Hỏa Đầu Quân... xin vui lòng ghi danh vào Trang Tiểu Sử TĐ1ND này ASÁP. Bắt đầu từ các CCB TĐ1ND của thế hệ đầu tiên khi QL-VNCH chưa được thành lập cho đến ngày 30-4-1975. Ngày nay các CCB TĐ1ND nói riêng và CCB SĐND nói chung được gọi là Mũ Đỏ (MĐ). Chú ý: Hình ảnh của các CCB TĐ1ND và bài viết của họ là do sự tình nguyện và là ý kiến riêng của từng cá nhân một khi họ nói về giai đoạn lịch sử mà họ phục vụ ở TĐ1ND. Nhắn tin cho các CCB TĐ1ND khắp thế giới: quí ACE CCB TĐ1ND xin gửi hình ảnh và bài viết của mình về cho BKT LHCCS/HTĐ để cập nhật hóa cho trang điện tử TS/TĐ1ND này. Tiêu chuẩn của bài viết: quí ACE chỉ thuật lại những gì mắt thấy tai nghe ở thời điểm mà quí ACE phục vụ tại TĐ1ND. Như lịch sử và những trận đánh lớn nhỏ của TĐ1ND trên khắp các chiến trường VN. Xin ACE cho biết cấp bậc & chức vụ cuối cùng khi rời TĐ1ND. BKT CCB TĐ1ND - GIAI ĐOẠN I - THẾ HỆ ĐẦU TIÊN KHI TĐ1ND MỚI ĐƯỢC HÌNH THÀNH Mũ đỏ (MĐ) Nguyễn Văn Mùi: hiện là
đương kim Hội trưởng Hội Gia Đình Mũ Đỏ vùng Thủ đô Hoa Thịnh
Đốn &
Ngày 1 tháng 8/1951 thành lập Đệ Nhất
Tiểu Đoàn Nhảy Dù Việt Nam (Premier Bataillon de Parachutistes
Vietnamienes) sau này gọi là TĐ1ND. Tiểu Đoàn Trưởng đầu tiên:
Đại úy LÊ QUANG TRIỆU. Tiểu Đoàn 1 Nhảy Dù đầu tiên của Quân Lực
Việt Nam gồm có các Đại Đội như sau:
TĐ1ND HÀNH QUÂN TRÊN KHẮP VIỆT NAM
Tiểu Đoàn ra Bắc đóng quân tại làng GIÁP BÁT gần Phi Trường BẠCH MAI. Tại đây Đ/U NGUYỄN KHÁNH gây gỗ lớn tiếng và vô lễ với Đ/U LÊ QUANG TRIỆU là Tiểu Đoàn Trưởng và bị điều ra khỏi TĐ1ND. - ĐĐ3 hành quân vùng Rocher Notre Dame, Ba Vì.
- TĐ1ND hành quân vùng Nam Định
- TĐ1ND hành quân vùng Thái Bình - Ngày 9/2/1952 ĐĐ1 và ĐĐ3 chạm địch rất nặng tại Làng Long Thôn, Thái Bình gây tử thương cho một số Binh sĩ của hai ĐĐ1và ĐĐ3.
- Hình ảnh
ngày xưa, anh Mùi có rất nhiều, vì thời đó anh có máy ảnh,
thường hay mang theo chụp các cuộc hành quân và dạo phố, vì là
nhảy dù mà anh tình nguyện. Anh lấy bằng dù 19/12/1950 tại
TTHL/Nhảy Dù S.T.U.P. Tân Định, Sài Gòn. - Ngày anh MÙI gia nhập Nhảy Dù, Anh MÙI là người trẻ nhất, người hơn anh MÙI một tuổi với cấp bậc sau cùng là Trung úy PHÙNG VĂN THẠNH. - Đến 1953 có thêm ĐĐ4. Bức ảnh Kỷ niệm buổi tiệc
Sĩ quan, Hạ sĩ quan thuộc
Mũ đỏ NGUYỄN VĂN MÙI Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
CCB TĐ1ND - GIAI ĐOẠN II - SAU THẬP NIÊN 60 Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
001. Đại úy Đỗ Tiếp: tốt nghiệp Khóa 8/68 SQTB/TĐ. Về TĐ1ND Tết Mậu Thân, bị thương 6 lần trên nhiều mặt trận. SQ Hành quân (B3) TĐ1ND, sau này là SQB3 LĐ1ND đến ngày 30/4/1975. Không đầu hàng VC. Đã cùng với đại bộ phận LĐ1ND vượt tuyến tị nạn CS tại HK 1975. 002. Trung úy Nhân: SQTB/TĐ. Đại đội trưởng ĐĐ10, Đại đội chỉ huy, TĐ1ND. 003. Đại úy Trần Văn Thể: tốt nghiệp Khóa 24VB-ĐL. Đại đội trưởng ĐĐ11/TĐ1ND. Sau là SQB3 TĐ1ND cho đến ngày 30/4/1975. Không đầu hàng VC. Đã cùng với đại bộ phận LĐ1ND vượt tuyến tị nạn CS tại HK 1975. 004. Trung úy Thọ: tốt nghiệp Khóa 25VB-ĐL. Đại đội trưởng ĐĐ12/TĐ1ND. Bị thương nhẹ tại mặt trận Thường Đức 1974. Tiếp tục chiến đấu tại TĐ1ND đến ngày 30/4/1975. 005. Trung úy Về: SQTB/TĐ. Đại đội trưởng ĐĐ14/TĐ1ND. Bị thương tại mặt trận Thường Đức 1974. Giải ngũ. 006. Đại úy Lộc: tốt nghiệp Khóa 23VB-ĐL. Đại đội trưởng ĐĐ15/TĐ1ND.
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
CCB TĐ1ND - GIAI ĐOẠN III - MÙA HÈ ĐỎ LỬA 1972 Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
001. Thiếu úy Huỳnh Lương Thọ: tốt nghiệp Khóa 4-71/SQTB/TĐ. Trung đội trưởng Trung đội 1/ĐĐ11/TĐ1ND. Tham dự Chiến dịch Lôi Phong với TĐ1ND đẩy lui địch quân CSBV về bên kia cầu Bến Hải. Rời TĐ1ND sau 1973 và phục vụ tại Biệt Đội Tác Chiến Điện Tử (BĐTCĐT)/SĐND cho đến ngày 30/4/1975. 002. Thiếu úy Đào Bá Kế: tốt nghiệp Khóa 4-71/SQTB/TĐ. Trung đội trưởng. Tham dự Chiến dịch Lôi Phong với TĐ1ND đẩy lui địch quân CSBV về bên kia cầu Bến Hải. Chiến đấu tại TĐ1ND cho đến ngày 30/4/1975. 003. Thiếu úy Lý Ngọc Nghĩa: tốt nghiệp Khóa 4-71/SQTB/TĐ. Trung đội trưởng. Tham dự Chiến dịch Lôi Phong với TĐ1ND đẩy lui địch quân CSBV về bên kia cầu Bến Hải. Rời TĐ1ND với Đại Đội Đa Năng thành lập LĐ4ND. Chiến đấu tại TĐ12ND cho đến ngày 30/4/1975. 004. Thiếu úy Nguyễn Văn Nở: tốt nghiệp Khóa 4-71/SQTB/TĐ. Trung đội trưởng. Tham dự Chiến dịch Lôi Phong với TĐ1ND đẩy lui địch quân CSBV về bên kia cầu Bến Hải. Chiến đấu tại TĐ1ND cho đến ngày 30/4/1975. 005. Thiếu úy Huỳnh Huê: tốt nghiệp Khóa ? SQTB/TĐ. Trung đội trưởng Trung đội 5/ĐĐ11. Tham dự mặt trận Thường Đức, bị thương nặng phải giải ngũ năm 1974..
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
CCB TĐ1ND - GIAI ĐOẠN IV - HÒA ĐÀM BALÊ, CHIẾN TRƯỜNG THƯỜNG ĐỨC & XUÂN LỘC Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
001. Thiếu úy Nguyễn Bá Toản: nhập ngũ tháng 10 năm 1972 tại Trung Tâm 2 Tuyển mộ nhập ngũ Nha Trang, tốt nghiệp Khóa 10A-72/SQTB/ĐĐ. Danh Số 242, Trung đội 3/ĐĐ749/TĐ7-SVSQ/Đồng Đế. Sĩ quan Tâm Lý Chiến, Trung đội trưởng Trung đội 5/ĐĐ11, Đại đội trưởng cuối cùng của ĐĐ11/TĐ1ND/QL-VNCH mặt trận Phước Tuy, Vũng Tàu. Tham dự các mặt trận Thường Đức, Xuân Lộc cho đến ngày 30/4/1975. Không đầu hàng VC. Đã cùng với đại bộ phận LĐ1ND vượt tuyến tị nạn CS tại HK 1975. Khoảng gần cuối mùa hè 1973, Tiểu Đoàn (TĐ) 7 Sinh Viên Sĩ Quan Khóa 10A-72/SQTB/Đồng Đế mãn khóa. Có năm (5) Tân Sĩ Quan của TĐ được Binh Chủng Nhảy Dù/QL-VNCH tuyển chọn gồm: Bùi Định (ĐĐ748), Nguyễn Bá Toản (ĐĐ749), Vương Văn Kỳ (ĐĐ750), Phan Tuấn Phi (ĐĐ751), và một người nữa tôi quên tên (ĐĐ752). Trung tuần tháng 11 năm 1973 chúng tôi tốt nghiệp Khóa 321 Nhảy Dù tại Trung Tâm Huấn Luyện Nhảy Dù thuộc Căn cứ Hoàng Hoa Thám, Sài Gòn, nơi đặt Đại bản doanh Bộ Tư Lệnh SĐND/QL-VNCH. Sau đó chúng tôi được bay ra phi trường Phú Bài, Huế thuộc Quân Khu I để trình diện Bộ Tư Lệnh Tiền Phương SĐND, lúc bấy giờ đang đồn trú tại căn cứ Hiệp Khánh thuộc địa phận Huế. Năm 1973 là năm đình chiến vì cả hai miền Nam-Bắc VN vừa mới ký kết Hiệp ước Hòa Bình tại Ba-lê, Pháp, nên tình hình chiến trường bấy giờ tạm lắng dịu một thời gian ngắn, và vì thế chúng tôi được lưu lại tại BTL SĐND hơn một tháng để học khóa căn bản Pháo Binh diện địa trước khi được phân phối về các TĐND tác chiến. Về TĐ1ND gồm có 3 anh em Định, Kỳ, & Toản. Còn Phi về TĐ7ND. Tôi mừng lắm vì 3 AE gốc bắc về cùng một TĐ sẽ không bị bắt nạt hay bị lẻ loi (tâm lý tân binh ý mà). Trước khi lên đường rời BTL SĐND, chúng tôi được P1 SĐ (Phòng quản trị nhân viên) thuyết trình về TĐ1ND. Nghe nói đến tên Trung tá "LÊ HỒNG" tôi đoán xếp này chắc là "ngầu" lắm đây! Ít nhất cũng là người miền trung cỡ Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, hay gần nhất cũng là Quảng Trị, vì đa số dân miền trung tên của họ chỉ có hai chữ, ít người có chữ lót.... Sự suy đoán của tôi chỉ trúng có một phần đó là Trung tá Lê Hồng người quê Quảng Bình/Hà Tĩnh. Chúng tôi đứng xếp hàng ngang, anh chào chúng tôi bằng câu: "Đại diện TĐ1ND, tôi, Trung tá Lê Hồng hân hoan chào mừng các Tân Sĩ Quan TĐ1ND!" và sau đó anh lần lượt bắt tay từng người sau khi chúng tôi trình diện anh đúng theo phép tắc nhà binh. Lúc bấy giờ tôi sửng sốt và không thể tưởng tượng được vị Trung tá TĐT của TĐ đầu tiên của SĐND lại thấp hơn tôi một nửa cái đầu, chẳng "ngầu/(tough)" tí nào... theo trí tưởng tượng của tôi khi nãy, người anh trắng trẻo, hồng hào, và nhỏ con lắm... nếu anh không mặc quân phục thì anh giống hệt như một thư sinh trung học trói gà không chặt. Anh đi nhanh như thỏ với một giọng nói đanh thép của một "xếp chỉ huy mặt trận".... Bản doanh của TĐ1ND lúc bấy giờ đặt tại làng Cổ Bi, huyện Hiền Sĩ. Trong làng có con sông tên Sông Bồ chảy ngang, xa xa về hướng tây là dãy núi Trường sơn hùng vĩ. Toàn cảnh thật là thơ mộng tuyệt đỉnh núi non, không có một tí tẹo hay hơi hướng chiến tranh. Chỉ tiếc là cách đó vài chục thước, các người anh em bên kia không thơ mộng tí nào, lúc nào cũng đăm đăm muốn ăn tươi nuốt sống người anh em bên này cho dù đang thời đình chiến! Đúng là VC! Vì là đình chiến nên VC và ta chỉ có cách nhau vài chục thước cho đến vài trăm thước tùy địa thế. Sau đây là danh sách về giàn Sĩ quan của TĐ1ND từ năm 1973 đến Ngày Quốc Hận 30-4-1975 như sau: (ghi chú: BKT thiếu tài liệu của các ĐĐ10, 12, 14, & 15). Tôi chỉ bắt đầu từ năm 1973 vì năm này là năm tôi bắt đầu về phục vụ tại TĐ1ND.
Giàn Sĩ quan của TĐ1ND vào năm 1973 rất đầy đủ theo lý thuyết, mỗi trung đội tác chiến của mỗi ĐĐ đều có hai Sĩ quan: 1 Trung đội trưởng và 1 Sĩ quan Phụ tá. Chữ "phụ tá" gọi cho oai thôi chứ thật sự chúng tôi chỉ là những quan sát viên không hơn không kém. Ngày ấy tôi theo anh Huỳnh Huê, Trung đội trưởng tr.đ 5, để học đủ mọi thứ mà các khóa đàn anh chúng tôi đã đi qua trên chiến trận Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 trước đó. Thời gian đình chiến 1973 là thời kỳ nghỉ ngơi để phe ta và phe địch bổ sung quân số, v.v.. Riêng TĐ1ND thì ngoài việc học tập binh bị, thỉnh thoảng còn có sinh hoạt Tâm lý chiến ở BCH TĐ do Trung tá Lê Hồng tổ chức. Đây là thời gian thần tiên nhất trong cuộc đời CBND của tôi. Tôi được gửi đi học một khóa Chiến Tranh Chính Trị ba tháng tại trường Đại học CTCT/QL-VNCH Đà Lạt. Nơi đây tôi được gặp các bậc "sư tổ" về các môn chính trị, thuật ăn nói, v.v. như Thầy Thích Giác Đức, Cha Nguyễn Văn Vàng (LM DCCT), và nhiều GS khác nữa tôi không còn nhớ tên họ được. Đặc biệt trong số các GS chính trị này tôi còn nhớ có một ông GS người Tây nữa. Không những ông GS người Tây này giảng đã hay, mà ông Thiếu tá GS VN thông dịch viên Pháp-Việt còn hay hơn nữa qua cách diễn đạt của ông bằng tiếng Việt. Lớp của tôi lúc bấy giờ phỏng độ 300-400 khóa sinh mang cấp bậc từ Chuẩn úy đến Đại úy được gửi về từ khắp các chiến trường trên 4 vùng chiến thuật.
Để tôi kể sơ về ngôi trường ĐH-CTCT
danh tiếng của QL-VNCH tại Đà Lạt này cho các Quan VNCH nào chưa
từng ghé thăm trường này: số là ngay trước cổng trường ĐH-CTCT
có một trường nữ trung học, tọa lạc ngay trên đồi, và phía trái
cổng chính của trường, tôi nhớ lõm bõm tên trường đó là Bùi Thị
Xuân hay Đoàn Thị Điểm... chi đó? Truyền thuyết kể rằng các vị
nữ sinh học trường này đẹp ra phết, nhất nhì Đông Nam Á Châu chứ
chẳng chơi! Hơn cả Gia Long Sài Gòn và Đồng Khánh của Cố Đô Huế
nữa. Tôi muốn tò mò xem thử họ đẹp ra sao mà mấy bố ca ngợi họ
hết mình như thế. Vào một buổi chiều sau giờ tan học, các nàng
cũng tan học vào đúng giờ chúng tôi được phép xuất trại. Tôi đi
ngay vào trong đám nữ sinh và nhìn tận mặt họ mà chẳng biết xấu
hổ là gì, họ cũng rất lịch sự đã không tỏ vẻ khó chịu hay phản
ứng khi thấy tôi hiên ngang xung phong vào tuyến của họ bất ngờ
và tự nhiên như thế. Dưới cặp mắt tôi, họ đều na ná giống nhau,
chẳng phân biệt được nàng nào hơn nàng nào như truyền thuyết kể.
Có nhẽ vì lúc bấy giờ tôi chưa có khái niệm về cuộc sống tình tự
với một người khác phái như thế nào nên đã không nhận ra vẻ đẹp
tuyệt trần của các cô ấy!
002. Thiếu úy Bùi Định: tốt nghiệp Khóa 10A-72/SQTB/ĐĐ. Danh Số 028, Trung đội 1/ĐĐ748/TĐ7-SVSQ/Đồng Đế. Sĩ quan Trung đội trưởng Trung đội thuộc ĐĐ12/TĐ1ND. Tham dự mặt trận Thường Đức, bị thương nặng phải giải ngũ năm 1974.
BKT ghi chú: anh Bùi Định cùng khóa với
Danh số 242. Danh số trong quân trường của Bùi Định là 028 nên
anh ta còn có biệt danh Z-028 (vâng, Z-028 chứ không phải Z-28).
Khi TĐ1ND đánh nhau với quân CSBV trên đỉnh 1062 năm ấy, anh Bùi
Định đã mất một "chân" trong trận ác chiến này, nhưng AE cùng
khóa vẫn chưa biết là anh mất "chân nào?"
003. Thiếu úy Vương Văn Kỳ: tốt nghiệp Khóa 10A-72/SQTB/ĐĐ. ĐĐ751/TĐ7-SVSQ/Đồng Đế. Sĩ quan Trung đội trưởng thuộc ĐĐ15/TĐ1ND. Tham dự các mặt trận Thường Đức, Xuân Lộc cho đến ngày 30/4/1975.
004. Thiếu úy Phong: tốt nghiệp Khóa (?) SQTB. Sĩ quan Trung đội trưởng thuộc ĐĐ12/TĐ1ND. Tham dự mặt trận Thường Đức.
005. Thiếu úy Quách An: tốt nghiệp Khóa 26 Võ Bị Đà Lạt, Sĩ quan Trung đội trưởng thuộc ĐĐ14/TĐ1ND. Tham dự mặt trận Thường Đức và bị thương.
006. Thiếu úy Tuấn: tốt nghiệp Khóa (?) SQTB. Sĩ quan Truyền Tin thuộc ĐĐ10/TĐ1ND. Tham dự mặt trận Thường Đức, Xuân Lộc cho đến ngày 30/4/1975.
007. Thiếu úy Hòa: tốt nghiệp Khóa (?) SQTB. Sĩ quan Trung đội trưởng trung đội Súng cối 81ly thuộc ĐĐ10/TĐ1ND. Tham dự mặt trận Thường Đức, Xuân Lộc cho đến ngày 30/4/1975. Sau thuyên chuyển về ĐĐ11ND, trung đội trưởng trung đội 4, súng cối.
006... Còn tiếp...
|
Phụ lục | CCB TĐT | CCB QYS | CCB TĐ1ND Giai đoạn I | CCB TĐ1ND Giai đoạn II | CCB TĐ1ND Giai đoạn III | CCB TĐ1ND Giai đoạn IV | Đầu trang
Những bài liên hệ: LS/SĐND | Trại Hoàng Hoa Thám | TS/TĐ1ND | Mùa Hè Đỏ Lửa 72 | Đầu trang
Nhạc nền: Sư Đoàn Nhảy Dù Hành Khúc (Nhạc bản/PDF)
Đăng ngày Thứ Hai, February 6th, 2012
Cập nhật hóa ngày Thứ Ba, February 28th, 2012
Ban Kỹ Thuật Khóa 10A-72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH
Đại
Đội 1 Nhảy Dù Đông Dương và Đại Đội 1 Phòng Vệ Bắc Việt được kết
hợp để thành lập Tiểu Đoàn 1 Nhảy Dù Việt Nam (1er Bataillon de
Parachutistes Vietnamiens) đầu tiên tại Chí Hoà Sài Gòn (Nha
Hỏa-Xa tại cổng Bà-Xếp Hòa-Hưng), phần lớn các cán bộ chỉ huy
đều do người Pháp nắm giữ. Tiểu Đoàn Trưởng (TĐT) đầu tiên là
Đại Úy Ticheri kế đó là các Đại Úy Gérauld, Đ/U Vervelle, Đ/U
Chapuis và sau đó (tháng 2/1952) mới chuyển qua SQVN là Đại Úy
Nguyễn Khánh (tham dự trận Hòa Bình) rồi sau đó tới Thiếu Tá
Albert Lê Quang Triệu (khoảng 3 tháng). Việc huấn luyện nhảy dù
và đơn vị được thực hiện tại Trung Tâm Huấn Luyện Nhảy Dù trong
căn cứ Tân Sơn Nhất, và một Trung tâm khác tại Phi-Trường Bạch
Mai Hà Nội. Sau khi thành lập, một thành Phần của Tiểu đoàn được
gởi đến Kontum vào ngày 9/8/1951 để tăng viện cho Tiểu đoàn 2
Nhảy Dù Foreign Legion của Pháp. 
cho ăn (nghĩa là một ngày có 3 bữa cơm đúng theo tiêu chuẩn của
người Mỹ tại lục địa Hoa Kỳ. Chúng tôi chẳng phải làm lụng chi cả,
cứ đến các giờ ăn là thầy trò tự động kéo nhau đi xếp hàng một
vào nhà cơm. Nhà cơm là một cái lều dã chiến của nhà binh
to lắm, rất vệ sinh sạch sẽ, có thể chứa được 1 đến 2 trăm người.)
Nước Mỹ thật vĩ đại (hồi đó cơ!) Đối với lính
trận như tôi thì đời sống ở
Guam thật là thần tiên bù lại những năm tháng trận mạc ăn cơm cá
mối khô muôn đời Lục quân VN! Tôi lợi dụng tối đa thời điểm này chỉ ăn và ngủ cho lại sức!
Cũng
nên nhắc lại sự kiện có một số AE ND và nhiều người thuộc lãnh
vực dân sự đã xin hồi hương và được chấp thuận. Những người tị
nạn hồi hương về VN trên con tầu Việt Nam Thương Tín được QĐHK
tiếp tế nhiên liệu và lương thực trước khi rời Phi Luật Tân.
Phụ cận.
Có thể nói,
hiện nay anh Mùi là CCB TĐ1ND kỳ cựu và lâu đời nhất
của TĐ1ND còn sống sót sau cuộc chiến. Sau đây là bài viết của MĐ NVM về thời gian anh
phục vụ tại ĐĐ3/TĐ1ND/SĐND/QL-VNCH:
bao vây, tại đây chạm
địch rất nặng, một số Sĩ quan và Binh sĩ ĐĐ1và ĐĐ3 tử thương, trong số các quân nhân tử trận của ĐĐ1 và ĐĐ3
có Lieutenant (Trung úy) DE LARNAGE ĐĐP/ĐĐ3), sau trận này Đại
úy DE FOSSARIEU [làm] ĐĐT/ĐĐ3.
- TĐ1ND hành quân Vùng Hòa Bình với nhiệm vụ giữ đường rút lui
của Quân đội Pháp từ Hòa Bình về Hà Nội.
