 |
|
Lời giới
thiệu: Lượng thịt gà lớn lao của nước Mỹ cung cấp cho thị
trường nội địa cũng như xuất cảng ra thị trường thế giới là nhờ sự đóng
góp của những trại Nuôi Gà Gia Công ở khắp những vùng nặng về nông
nghiệp, như tiểu bang Georgia, Texas, Maryland chẳng hạn. Trong thời
buổi mà giá lương thực tăng cao trên toàn thế giới, các nhà kinh tế đang
cổ vũ cho chuyện quay trở lại với nghề nông, một số khá đông người Mỹ
gốc Việt tại tiểu bang Georgia đã tham gia vào hoạt động kinh tế này từ
5, 7 có khi đến 10 năm rồi. Câu Chuyện nước Mỹ hôm nay mời quí vị nghe
một số các chủ nông trại gốc Việt tại tiểu bang Georgia trò chuyện về
sinh hoạt và lợi nhuận trong ngành nuôi gà gia công tại Hoa Kỳ và nhận
xét của một mục sư gốc Việt tại địa phận Tifton, tiểu bang Georgia.
Lan Phương.
Người
Việt ở Mỹ vẫn được biết đến nhiều với nghề làm móng tay nhưng một ngành
nghề khác, đem lại nhiều lợi tức hơn, tự do hơn nhưng lại ít nghe nói
đến là nghề Nuôi Gà Gia Công cho các công ty nổi tiếng cung cấp thịt gà
và trứng gà cho thị trường như Tyson, Sanderson của Hoa Kỳ, mặc dù ở
tiểu bang Georgia rất đông người Việt tham gia vào nghề này.
Muốn bước vào nghề này trong thời buổi hiện nay, trước hết phải có một
số vốn khá để trả một phần cho chuồng và trại nuôi gà, trước khi được
ngân hàng xét đơn xin vay số tiền còn lại. Ông Cao Văn Nam, đến Mỹ năm
1990, sinh sống bằng nghề làm móng tay và từng là chủ tiệm nail tại miền
đông bắc Hoa kỳ, sau đổi nghề, nuôi gà gia công cho công ty Tyson, một
công ty tầm cỡ quốc tế của Hoa Kỳ, từ 6 năm nay. Ông có 2 trại nuôi gà
thịt**, mỗi trại gồm 8 chuồng, ở Rupert tiểu bang Georgia.
Ông cho biết về công việc kinh doanh của ông: “Hãng
bỏ gà con cho mình, bỏ thức ăn cho mình, mình chỉ nuôi gà thôi, chuồng
trại của mình, mình săn sóc con gà, tiền điện tiền gas mình chịu, sau 47
hay 50 ngày họ tới họ bắt, rồi họ trả tiền cho mình, từ 4.9 tới 5 cents
một pound (gần nửa kilogram) tùy phẩm chất của trại gà của mình.”
Công trình nuôi mỗi lứa gà mất khoảng 47 đến 50 ngày, hãng giao cho ông
khoảng trên dưới 200,000* con gà con
cho mỗi trại, tính gộp cả 2 trại
trung bình ông nuôi khoảng 400,000 con, và mỗi năm ông nuôi 6 lứa như
vậy. Sau khi gà đã lớn, hãng đến lấy đi, chủ trại phải dọn dẹp chuồng
nuôi gà cho sạch sẽ, tẩy uế vi trùng, bỏ thức ăn vào chuồng, các chuồng
gà phải được trang bị lò sưởi ấm cho mùa đông, và máy điều hòa không khí
nếu mùa hè trời nóng. Khi hội đủ các điều kiện vừa kể, thì công ty Tyson
sẽ giao lứa gà con mới cho nông trại.
Ông Nam cho biết, lúc đầu công ty Tyson chỉ dẫn cách thức, và có một
danh sách số điện thoại các nhân viên của hãng để trong trường hợp gặp
khó khăn hay trục trặc, ông có thể liên lạc để được giúp giải quyết.
Việc nuôi gà đều do hệ thống tự động điều khiển, từ việc cho gà ăn đến
công việc điều hòa nhiệt độ trong chuồng trại. Tuy nhiên ngành nào cũng
có những khó khăn, chẳng hạn như máy móc, điện lực không phải lúc nào
cũng suông sẻ, có khi mưa bão lớn, sét đánh làm mất điện, trong trường
hợp đó thì máy phát điện phòng hờ phải làm việc, nhưng nếu nó không chạy
thì phải có người sửa chữa, mà nhỡ sửa không kịp thì gà có thể bị chết.
Trong trường hợp gà bị chết nhiều thì thiệt hại do chủ trại
chịu hay công ty Tyson chịu? Ông Nam cho biết nếu có mua
bảo hiểm thì hãng bảo hiểm sẽ đền cho chủ nhân. Ông giải thích sau mỗi
lứa gà giao cho công ty, trừ chi phí trả tiền vay ngân hàng, tiền thuế,
tiền điện, gas [hơi đốt], và tiền trả công nhân, ông thu về từ 10 đến 15
ngàn Mỹ kim cho mỗi trại, tính ra 2 trại khoảng $20,000.00 đến
$30,000.00USD (Mỹ kim)*.
Một
người khác, ông Trần Xuân Lý, đến Mỹ năm 1995, làm thợ hàn trong mấy
năm, mua được căn nhà nhỏ để ở, sau quay sang nghề nuôi gà đẻ trứng để
ấp, hợp đồng với hãng IPB (International Poultry Breeder). Trại gà của
ông ở thành phố Moultrie, tiểu bang Georgia, rộng trên 121 ngàn mét
vuông, gồm 4 chuồng, mỗi chuồng có 10,500 con gà mái và 1,000 con gà
trống. Ông cho biết tất cả hệ thống cho gà ăn uống, điều chỉnh nhiệt độ
trong chuồng, hệ thống quạt để thông hơi và hút mùi hôi đều hoàn toàn tự
động. Gà để đẻ trứng và thức ăn cho gà được công ty cung cấp. Một năm
nuôi một lứa trong vòng 10 tháng. Gà đẻ trứng là loại gà đã lớn nên ít
khi chết. Tính trung bình từ lúc gà đẻ rộ bù cho những lúc gà đã già đẻ
ít hơn, mỗi ngày thu được khoảng 30 ngàn trứng. Theo ông, nhặt trứng để
cho hãng đến lấy mỗi ngày là công việc bận rộn nhất, và ông phải thuê
người làm chuyện này. Cứ mỗi 12 trứng ***
ông được công ty trả 44 cents [xu]. Còn nhân công nhặt trứng tại Georgia
được trả khoảng $7.00 - $8.00 Mỹ kim một giờ, có khi được trả lương
khoán từ $1,000.00 đến $1,500.00 Mỹ kim một tháng. Trứng thu từ các trại
gà sẽ được hãng chở sang Jamaica để ấp thành gà con, các chú gà con này
sẽ được nuôi lấy thịt tại các vùng Trung và Nam Mỹ.
Với 4 chuồng gà đẻ trứng để ấp, một năm thu nhập của ông vào khoảng
$280,000.00 Mỹ kim, trừ chi phí thuế má, trả nợ ngân hàng, và những hư
hao phải sửa chữa cộng với tiền trả lương cho công nhân, một năm ông còn được
vào khoảng $150,000.00 Mỹ kim. Ông nói trại gà của ông hiện nay có giá
trị khoảng 1 triệu 100 ngàn
[$1,100,000.00] Mỹ kim. Ba năm nữa trả hết nợ, ông sẽ làm
chủ nguyên một tài sản như vậy, chưa kể lợi tức hằng năm. Mỗi lứa gà đẻ
trứng như vậy là 10 tháng, sau đó ông được nghỉ 2 tháng để dọn sạch sẽ
chuồng trại và nghỉ ngơi, đi chơi, trước khi lứa gà mới được công ty giao.
Ông đã làm nghề này được 7 năm nay. Khi ông mua trại gà, lúc đó giá chỉ
có 500 ngàn Mỹ kim. Ông dùng căn nhà ở của mình làm vật thế chân để mượn
tiền ngân hàng được $90,000.00 Mỹ kim bỏ ra mua nông trại rồi đổi nghề.
So sánh công việc thợ hàn với nghề nuôi gà. Ông Lý phát biểu: “Nghe
nói nuôi gà gia công thì công việc vững chắc hơn, có tiền nhiều hơn, làm
ăn thì có tiền nhiều hơn, còn đi làm thợ hàn hay làm cho ai cũng chỉ là
người làm thôi, còn đây mình lại có đồng vốn tích lũy nữa.”
Với hệ thống nuôi gà tự động, một chủ trại đã sống với nghề này từ 10
năm nay, ông Dương Thành Năm, mô tả một ngày làm việc của ông: “Trại
của tôi là trại gà trứng **,
thành ra 4 giờ sáng là phải thức dậy cho gà ăn, tới khoảng 7 giờ là
xong. Rồi khoảng 9 giờ sáng bắt đầu lượm trứng cho tới khoảng 3, 4 giờ
chiều. Tuy tất cả mọi thứ đều automatic (tự động) nhưng mình vẫn phải ra
coi, vì máy móc cũng có lúc trục trặc, mình phải kịp thời sửa chữa để có
thực phẩm cho gà ăn.”
Ông Ninh Quyền, chủ trại “Quyền Farm“ ở Nashville, Georgia, chủ nhân
trại nuôi gà đẻ trứng, cho biết trước đây ông ký hợp đồng với công ty
Tyson nhưng sau đổi sang làm với công ty Sanderson. Lý do là Tyson chỉ
giới hạn cho ông 2 chuồng, không đủ sống, vì Tyson chỉ cần một số trứng
ấp tương đương với tỉ lệ số gà thịt mà họ cần, nên cho dù ông muốn mở
rộng thêm cũng không được, ông bèn bán trại nhỏ 2 chuồng và mua trại 4
chuồng, ông đổi sang ký hợp đồng với công ty Sanderson. Ông giải thích:
“Mình phải tùy thuộc vào hãng gà. Cung
cầu phải đi đôi với nhau. Nếu mà số lượng trứng sản xuất ra mà không có
chuồng gà thịt tiếp thu thì công ty không cho xây thêm chuồng gà trứng.
Họ đã tính bao nhiêu chuồng trứng cung cấp cho chuồng thịt rồi, chỉ khi
nào chuồng thịt cần hơn nữa thì chuồng trứng mới được tăng.”
Một phụ nữ từng có cửa tiệm làm móng tay, hiện cùng chồng làm chủ một
trại gà lớn ở Moultrie, tiểu bang Georgia, bà Kim Trần, đưa ra một nhận
xét về ngành nông trại chăn nuôi đối với đời sống gia đình: “Làm
nghề nào thì cũng cực, nhưng làm nghề này đỡ hơn, gia đình gần gũi hơn,
vợ chồng con cái họp mặt nhiều hơn, thay vì làm hãng, làm nhà hàng, làm
bất cứ chuyện gì, chồng một nơi, vợ một ngả, con cái ở nhà cũng tội, làm
chuồng gà như vậy vợ chồng tối ngày ở nhà lo cho con cái ăn học, như vậy
nó khỏe hơn.”
Còn
anh Cao Thành Thái, chủ một trại gà thịt ở Rupert, tiểu bang Georgia cho
biết anh tốt nghiệp đại học về management information system, từng làm
chủ nhiều tiệm làm móng tay ở tiểu bang này, nhưng sau đó anh bỏ hết,
quay sang nghề nuôi gà. Sau đây là những lý do mà anh đi theo ngành này:
“Cái nghề nuôi gà có tương lai hơn, (còn
nghề làm móng tay) với môi trường làm với các chemicals (hóa chất) lâu
ngày dễ bị nhiễm bệnh, kháng thể của mình càng ngày càng yếu. Theo tôi
nghĩ thì làm nghề nail không có khỏe bằng làm trại gà. Ưu điểm của làm
trại gà là mình học được những nghề nho nhỏ như plumbing (hệ thống ống
nước), electrical (điện), maintenance service (dịch vụ bảo trì), những
máy móc mình cũng phải đụng tới, mình biết được nhiều thứ về khoa học kỹ
thuật. Tôi có một lợi điểm hơn nhiều người khác là tôi thông thạo cả
tiếng Anh lẫn tiếng Việt, nên làm việc với Mỹ cũng dễ dàng, làm việc họ
cũng dễ chấp nhận. Vì tôi học management rồi nên nói chuyện với họ rất
dễ, hoặc là tìm những thông tin để áp dụng cho trại gà cũng dễ dàng hơn.”
Mục sư Lê Vinh Kiệt thuộc địa phận Tifton, tiểu bang Georgia, cho biết
trong vùng thôn quê của tiểu bang này, cứ 100 trại gà thì có đến 40 trại
là do người gốc Việt làm chủ, chiếm một phần khá lớn sinh hoạt kinh tế
của nghề này.
Tại tiểu bang Georgia, có nhiều người đã từ ngành làm móng tay chuyển
sang nuôi gà, lại có những cặp vợ làm móng tay, chồng nuôi gà gia công.
Chúng tôi đã nêu thắc mắc về sự liên hệ giữa nghề làm móng tay và nghề
nuôi gà của người Việt ở Georgia, hai nghề mà thoạt nhìn tưởng như không
có điểm gì chung, với Mục sư Lê Vinh Kiệt và được ông giải thích: “Ồ,
nó có liên hệ chứ, thưa bà. Nó có hai sự liên hệ, thứ nhất, theo như chỗ
tôi được biết, những thân hữu mà tôi thường giao tế với họ, phần đông
trước khi chuyển qua nuôi gà thì họ đã là chủ những tiệm nail rồi, có
thể 1, 2 hay 3 tiệm gì đó, nói chung là họ lấy số vốn từ kinh doanh làm
nail rồi chuyển qua nuôi gà, tức là họ tích lũy vốn rồi họ nuôi gà. Liên
hệ thứ nhì là đôi khi họ mua trại gà rồi, và vợ con họ rảnh, họ thấy chỗ
nào thuận tiện gần đấy, họ lại mở thêm một tiệm nail nữa, chồng nuôi gà,
vợ làm nail, họ lấy thu nhập của tiệm nail để trả mortgage (tiền nợ ngân
hàng hàng tháng) trại gà. Thành ra nó có liên hệ nhiều chứ. Dĩ nhiên có
một số lớn đi từ ngành khác qua chứ không phải chỉ có ngành nail không
thôi.”
Theo mục sư Kiệt cho biết, những người có trại nuôi gà mà ông được biết
đều có đời sống kinh tế rất khả quan, vì công cuộc kinh doanh của họ trị
giá bạc triệu, vốn bỏ vào phải cao. Để có số tiền lớn đầu tư, chắc chắn
khả năng kinh tế của họ phải vượt lên trên mức sinh nhai, kiếm sống bình
thường.
Quý vị nào muốn biết thêm tin tức về nghề "Nuôi Gà Gia Công" xin liên
lạc với Mục sư Lê Vinh Kiệt tại địa chỉ email:
mslekiet@yahoo.com. Số điện thoại: (229)296-2959.
Ghi chú:
*: Những con số từ 1 ngàn trở lên đều được viết theo lối viết của Mỹ
dùng dấu phẩy/phết (comma) để chia các nhóm số cho dễ đọc (readability).
Thí dụ: Một ngàn năm trăm Mỹ kim sẽ được ghi là $1,500.00USD (Mỹ kim)
thay vì viết theo lối viết VN là 1.500 đô la. USD là chữ viết tắt của 3
chữ “United States Dollar”.
**: Gà trứng=“Gà đẻ trứng”, tiếng Anh gọi là ”egg layers”. Gà thịt=Gà
nuôi cho lớn để lấy thịt
***: con số 12 tương đương với 1 tá trong tiếng Việt hay 1 dozen trong
tiếng Anh.
Nguồn: Internet E-mail by HLT,
K4-71/SQTB/TĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, BĐTCĐT/SĐND, QL-VNCH chuyển.
Hình ảnh và âm thanh do BKT sưu tầm từ liên mạng toàn cầu.
Đăng ngày Thứ Ba, November 1st, 2011
Ban Kỹ Thuật K10A-72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH
